සාමාන්යයෙන් අපේ නිවෙස්වල සුරතල් සතුන් ලෙස වයසක් දක්වා රැකබලා ගන්නේ බල්ලන් හෝ බළලුන්ය. නමුත් දෙනෙත් අන්ධවූ, අවුරුදු 15ක් පිරුණු, ජෑස් සංගීතයටත් ආදරය කරන කිකිළියක් පවුලේ සාමාජිකයෙකු ලෙස ජීවත් වේ කියූවොත් එය අසා විශ්මයට පත්වීම ස්වභාවිකය.
ඇමරිකාවේ මේන් ප්රාන්තයේ පෝට්ලන්ඩ් නගරයේ වාසය කරන ‘ගර්ටි’ (Gertie) නමැති මෙම අද්භූත කිකිළිය, ලෝකයේ වයස්ගතම කිකිළිය ලෙස ගිනස් ලෝක වාර්තා අතරට එක්විය. 2025 නොවැම්බර් වන විට ඇයගේ වයස අවුරුදු 15යි දින 100ක් ලෙස තහවුරු කර ඇති අතර, 2026 අප්රේල් මාසයේදී එය නිල වශයෙන් ප්රකාශයට පත් කෙරුණි. ටෙක්සාස්හි ‘පර්ල්’ නමැති කිකිළිය සතුව තිබූ පෙර වාර්තාව බිඳ දමා ගර්ටි මෙම ගෞරවය හිමිකර ගත්තාය.
ගර්ටිගේ හිමිකරු වන ෆ්රෑන්ක් ටියුරෙක්ට ඇය ලැබුණේ 2010 ජූලි මාසයේදී තැපැල් මඟින් ගෙන්වා ගත් කුකුළු පැටවුන් අට දෙනෙකු සමඟය. ‘ගෝල්ඩන් සීබ්රයිට්’ (Golden Sebright bantam) වර්ගයට අයත් ඇය, අනෙක් පැටවුන්ට වඩා කුඩා වුවද මුල සිටම කණ්ඩායමේ නායකත්වය දැරූවාය. විද්යාඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ සාමාන්යයෙන් කුකුළෙකුට වසර 5ක් ජීවත් වීමත් සැලකිය යුතු කාලයක් වන අතර, 15 වසරක් ඉක්මවා ජීවත් වීම අතිශය දුර්ලභ සිදුවීමක් බවයි.
තරුණ වියේදී රසවත් බිත්තර දමා රංචුවේ බලය පතුරවමින් සිටි ගර්ටිගේ ජීවිතයේ අවසාන කාලය පහසු නොවීය. 2024 ගිම්හානයේදී ඇයගේ දෙනෙත් අඳුරු වීමට පටන් ගත් අතර ඉක්මනින්ම සම්පූර්ණයෙන් අන්ධ විය. ඒ හේතුවෙන් රංචුවේ සිටි අනෙක් ශක්තිමත් කුකුළන්ගෙන් ඇයට නිතර ප්රහාර එල්ල විය. අවසානයේ, නත්තල් දිනයක සිදු වූ දරුණු ප්රහාරයකින් පසු, ෆ්රෑන්ක් ඇයව නිවස තුළට ගෙන ඒමට තීරණය කළාය. පැරණි සුනඛ කූඩුවක් සකස් කර ඇයට ආරක්ෂිත නවාතැනක්ද සපයා දුන්නේය.
අද ගර්ටි යනු ගෙවත්තේ සරල කිකිළියක් නොව, පවුලේ ආදරණීය වැඩිහිටියෙකි. ඇය තමන්ගේම ආරක්ෂිත කුටියක ජීවත් වන අතර, ‘මේසී’ නමැති විශාල සුනඛයා අසල නිදාගැනීමටත් කැමතියි. ෆ්රෑන්ක් ඇයට කතා කරන විට හෝ ගීත ගායනා කරන විට, ඇය මෘදු හඬින් ප්රතිචාර දක්වන්නීය. විශේෂයෙන්ම, වේගවත් ජෑස් හා බීබොප් සංගීතයට ඇය දැඩි කැමැත්තක් දක්වයි.
තැපැල් පෙට්ටියකින් පැමිණි සාමාන්ය කුකුළු පැටවෙකු, ලෝක වාර්තාවක් තැබූ කිකිළියක් බවට පත්වීම යනු හුදෙක් වාසනාවක් පමණක් නොවේ. එය අපට කියා දෙන්නේ—අසරණ, අන්ධ වූ සත්වයකුට වුවද ආදරය හා සුරක්ෂිතතාව ලැබේ නම්, එහි ජීවිතය කොතරම් දිගු හා අරුමපුදුම විය හැකිද යන්නයි.
